Het Bijenlandschap De Oude Nassaubossen van Breda
Natuurherstel begint bij samenhang.
Tussen de bossen, beekdalen, lanen en groene verbindingen rond Breda ligt een landschap met grote ecologische betekenis. Het Bijenlandschap De Oude Nassaubossen van Breda wil bijdragen aan het herstel en de versterking van dit samenhangende landschap, met bijzondere aandacht voor de inheemse donkere honingbij (Apis mellifera mellifera) en vrij levende honingbijenvolken.
Niet één natuurgebied staat centraal, maar het landschap als geheel: de onderlinge verbindingen, de kwaliteit van leefgebieden en de mogelijkheden voor soorten om zich daarin te handhaven en te verspreiden.
De honingbij als onderdeel van het landschap
De honingbij is van nature onderdeel van Europese ecosystemen. Naast gehouden bijenvolken verdienen ook vrij levende kolonies aandacht: honingbijenvolken die zelfstandig een nestplaats vinden en hun levenscyclus in het landschap doorlopen.
Het project wil onderzoeken welke betekenis deze kolonies hebben, welke leefomstandigheden daarvoor nodig zijn en hoe zij zich verhouden tot andere bestuivers en de aanwezige natuurwaarden. Daarbij is de donkere honingbij, de oorspronkelijke ondersoort van de honingbij in grote delen van Noordwest-Europa, een belangrijk aandachtspunt.
Herstel vraagt om een zorgvuldige benadering. De aanwezigheid van vrij levende kolonies, hun genetische achtergrond en hun ecologische effecten moeten waar mogelijk worden onderzocht en gevolgd.
Adriaen Thomasz. Key — Mauritshuis, Den Haag. Reproductie via Wikimedia Commons, publiek domein (PD-Art).
Bron afbeeldingVan afzonderlijke natuurgebieden naar een verbonden landschap
De Oude Nassaubossen vormen het vertrekpunt voor een bredere landschappelijke benadering. Bossen als het Mastbos, het Ulvenhoutse Bos en het Liesbos, samen met andere natuurgebieden, houtwallen, lanen, waterlopen en groene verbindingen, kunnen in samenhang worden bekeken.
Ecologische verbindingszones zijn daarbij van belang. Zij helpen versnippering tegen te gaan en maken uitwisseling tussen leefgebieden mogelijk. Het project wil verkennen waar landschappelijke verbindingen kunnen worden versterkt en hoe de leefomstandigheden voor honingbijen en andere soorten kunnen worden verbeterd.
Mogelijk naar Antonio Moro — Koninklijke Verzamelingen, SC-0069. Reproductie via Wikimedia Commons, publiek domein (PD-Art).
Bron afbeeldingBijdragen aan de natuuropgave van Brabant
De Europese Natuurherstelverordening (EU 2024/1991) geeft richting aan het herstel van aangetaste ecosystemen en het versterken van de veerkracht van de natuur. Nederland werkt dit uit in een nationaal natuurherstelplan.
Ook de provincie Noord-Brabant zet in op versterking van het Natuurnetwerk Brabant, herstel van natuurgebieden en ontwikkeling van ecologische verbindingszones. De gebiedsgerichte benadering sluit aan bij de ambitie van Van Gogh Nationaal Park om natuur, landschap, water, landbouw en leefomgeving sterker met elkaar te verbinden.
Het Bijenlandschap De Oude Nassaubossen van Breda wil aan deze opgaven bijdragen door landschapsherstel te verbinden met onderzoek naar de donkere honingbij en vrij levende honingbijen.
Van ambitie naar onderzoek en uitvoering
Stichting Het Conservatoire wil samen met relevante natuur-, kennis- en gebiedspartners werken aan een onderbouwde aanpak. De eerste stappen zijn het in beeld brengen van bestaande natuurwaarden, het onderzoeken van de aanwezigheid en herkomst van vrij levende honingbijen en het verkennen van kansen voor landschapsherstel.
De bevindingen moeten leiden tot concrete, toetsbare vervolgstappen. Zo kan het Bijenlandschap uitgroeien tot een praktijkgericht initiatief waarin natuurherstel, ecologisch onderzoek en landschappelijke samenhang elkaar versterken.
Bronnen en beleidskaders
Het pilotproject in de Oude Nassaubossen
In de Oude Nassaubossen van Breda werken we aan het herstel van de AMM in haar wilde status. We hangen boomstamkasten op en plaatsen darrenvolken langs ecologische verbindingszones, zodat zuivere koninginnen paren met zuivere darren.
De bossen
- Mastbos
- Sint Annabos
- Liesbos
- Krabbebossen
- Speelhuisbos
- Kadettenkamp